สถาบันพระบรมราชชนกนำการคัดกรองความเสี่ยงและการปรับพฤติกรรมสุขภาพมาเชื่อมกับการศึกษา ภายใต้แนวคิด 1 วิทยาลัย 1 ชุมชน โดยมีตัวอย่างการทำงานร่วมกับหน่วยบริการในสุพรรณบุรีและงานวิจัยในนักศึกษาพยาบาล

เชื่อมการเรียนรู้กับการดูแลสุขภาพใกล้บ้าน

สบช.โมเดลเป็นแนวทางของสถาบันพระบรมราชชนกในการนำเครือข่ายวิทยาลัยด้านสุขภาพมาทำงานร่วมกับชุมชน รายงานประจำปี 2565 อธิบายการบูรณาการแนวคิดปิงปองจราจรชีวิต 7 สี กับมาตรการ 3 อ. 3 ลด ได้แก่ อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ ลดเหล้า ลดบุหรี่ และลดอ้วน เพื่อส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ความร่วมมือกับชุมชนจึงเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจการศึกษาและบริการวิชาการของสถาบัน

จากการคัดกรองสู่การเยี่ยมบ้านในสุพรรณบุรี

ตัวอย่างในชุมชนบ้านกิโลแปด ตำบลสนามชัย อำเภอเมืองสุพรรณบุรี แสดงให้เห็นการทำงานระหว่างวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี กับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสนามชัย ข่าววันที่ 29 กันยายน 2565 รายงานทั้งการให้ความรู้ด้านสุขภาพ การใช้แนวคิดปิงปองจราจรชีวิต 7 สีและมาตรการปรับพฤติกรรม ตลอดจนการเยี่ยมบ้านผู้ป่วยกลุ่มเป้าหมาย โดยเป็นกิจกรรมภายใต้โครงการช่วงปี 2565–2567

การดำเนินงานในพื้นที่ยังรวมถึงการพัฒนาฐานข้อมูลที่เชื่อมต่อกับ LINE เพื่อสนับสนุนการติดตามและป้องกันโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ตัวอย่างนี้ทำให้เห็นว่าการส่งเสริมสุขภาพต้องเชื่อมความรู้ ข้อมูล และผู้ดูแลในชุมชนเข้าด้วยกัน รายงานข่าวดังกล่าวอธิบายกิจกรรมและเครื่องมือที่พัฒนา มิได้แสดงผลประเมินการลดโรคในประชากรทั้งหมด

หลักฐานจากการส่งเสริมสุขภาพนักศึกษาพยาบาล

งานวิจัยที่เผยแพร่วันที่ 12 ตุลาคม 2566 ศึกษานักศึกษาพยาบาลวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม 529 คน โดยใช้รูปแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรมตามหลัก สบช.โมเดล หลังดำเนินกิจกรรม ค่าเฉลี่ยรอบเอวและความดันโลหิตลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ค่าเฉลี่ยดัชนีมวลกายไม่แตกต่างจากเดิม ผลนี้เป็นหลักฐานเฉพาะกลุ่มที่ศึกษา และด้วยรูปแบบการวิจัยที่ไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ จึงยังไม่ควรสรุปว่าโครงการเพียงอย่างเดียวทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง หรือขยายผลไปแทนผลลัพธ์ของทุกชุมชน

ขยายการทำงานพร้อมแยกกิจกรรมออกจากผลสุขภาพ

รายงานความก้าวหน้ารอบ 6 เดือน ปีงบประมาณ 2567 ของสถาบันระบุการนำแนวคิด สบช.โมเดลเข้ากับพันธกิจวิทยาลัย และรายงาน 75 ชุมชนภายใต้ตัวชี้วัดชุมชนเข้มแข็งที่เน้นการมีส่วนร่วม เทียบกับเป้าหมายทั้งปี 44 ชุมชน ตัวเลขนี้บอกขอบเขตการดำเนินงานตามตัวชี้วัดของรายงาน จึงควรอ่านแยกจากจำนวนผู้ได้รับประโยชน์หรือผลการลดความเสี่ยงทางสุขภาพ

การเชื่อมโมเดลกับการพัฒนานักศึกษายังปรากฏในข่าวพิธีปิดโครงการด้านการสร้างเสริมสุขภาพและสุขภาวะชุมชนด้วย สบช.โมเดล ประจำปีงบประมาณ 2568 ภาพรวมของกรณีศึกษานี้จึงครอบคลุมทั้งพื้นที่เรียนรู้ของนักศึกษา เครือข่ายหน่วยบริการ และการติดตามสุขภาพ โดยการประเมินความสำเร็จระยะยาวยังต้องอาศัยข้อมูลผลลัพธ์ที่ระบุประชากรและช่วงเวลาอย่างชัดเจน